İmza – Mustafa Kalkan

Facebook’un 19 milyar dolar gibi rekor bir fiyata satın aldığı WhatsApp, kurulduğu ilk günden bu yana ücretsiz ve reklamsız olarak hizmet veriyor. Google, Facebook ve Instagram gibi platformlar yaptığınız aramalar, takip ettiğiniz hesaplar ve ilgi alanlarınıza göre sürekli karşınıza reklam çıkarıyor. WhatsApp uygulamasında hiçbir şekilde böyle bir durum söz konusu olmadı. Geçtiğimiz yıllarda WhatsApp içerisinde bulunan Instagram benzeri ‘durum’ kısmında reklam çıkabileceği söylentileri olmuştu. Ancak hala uygulama tamamen ücretsiz olarak hizmet vermeye devam ediyor.

Bu uygulamanın mesajlaşmaları anlık olarak a kişisinden b kişisine gönderebilmesi için dev boyutlarda veri depoları olması gerekiyor. Bu veri depoları çok yüksek fiyatlarla elde ediliyor. Peki ücretsiz bir uygulama nasıl bu maliyetin altından kalkıyor?

Bir şeye ücret ödemiyorsanız muhtemelen ürün sizsiniz

Bilişim teknolojilerindeki hizmetler için genellikle “bir şeye ücret ödemiyorsanız ürün sizsiniz” mottosu kullanılır. Bu bize aslında tüm sosyal medya platformlarının nasıl ücretsiz hizmet verdiğini açıklayan bir cümledir. Facebook, Google, Instagram, YouTube, Twitter vs. gibi sosyal medya ve internet hizmetlerinin tamamı aslında reklam hedeflemeleri yaparak para kazanıyor. Yani kullanıcıların hareketleri, ilgi alanları, takip ettiği insanlar, yaş aralıkları, cinsiyeti, yaşadığı ülke, yazışmaları gibi bilgileri toplayarak bu metrikler üzerinden kişilere reklam gösterimi yapıyor. Reklam veren şirketler bu sayede hedef kitlelerine nokta atışı olarak ürünlerini ve hizmetlerini pazarlayabiliyorlar. Bu sayede aslında kullanıcı bir ürün haline gelmiş oluyor.

WhatsApp da tam olarak bu şekilde ücretsiz kalıyor. Mesajlaşmalarınız içinde geçen kelimeler yapay zeka tarafından cımbızlanıyor ve Facebook’un reklam motoruna ekleniyor. Daha sonrasında internette gezdiğiniz süre boyunca karşınıza çeşitli reklamlar çıkıyor. Örneğin araba hakkında konuştuysanız bir arkadaşınızla karşınıza ikinci el araba ilanları çıkabilir. Veya tatil planı yapıyorsanız karşınıza otel reklamları çıkmaya başlayacaktır. Bu örnekler sonsuza kadar çoğaltılabilir.

WhatsApp aslında sizin verilerinizi işleyerek ve bu verileri satarak para kazanıyor. Bu sayede ücretsiz olarak hizmet vermeye devam ediyor. Veri madenciliği sayesinde aslında bu büyük sosyal medya platformları bizi bizden daha iyi tanıma seviyesine ulaşıyor.